Menu


Rynek jest areną gry, prowadzonej przez sprzedawców i nabywców. Arena ta ma trzech uczestników:popyt, podaż i ceny. Elementy te i ich zachowanie kształtują warunki rynkowe, w jakich działają podmioty gospodarcze.
Ceny.
Cena to suma pieniędzy, jaką należy zapłacić sprzedawcy w zamian za nabycie towaru czy usługi. Wyraża ona zatem wartosć wytworzonego produktu a w efekcie kształtuje koszty utrzymania gospodarstw domowych i zyskownosć producentów.
Ceny determinują przebieg procesów gospodarczych a jednoczesnie okreslają wielkosć produkcji i konsumpcji. Spełniają więc na rynku istotne funkcje.
Funkcja informacyjna cen polega na dostarczaniu danych wyrażonych za pomocą jednostek pieniężnych dla prowadzenia rachunku ekonomicznego. Oznacza to, że ceny informują każdy podmiot działający na rynku o poziomie jego dochodów, kosztów, zysków itp. Na podstawie tych parametrów podejmowane są decyzje o zmianie wielkosci i struktury zarówno produkcji, jak i konsumpcji.
W cenach wyraża się również mierniki ekonomiczne takie jak np. Produkt Krajowy Brutto, krajowe inwestycje prywatne, wielkosć wydatków rządowych, wartosć eksportu itd.
Funkcja redystrybucyjna i alokacyjna cen polega na podziale dochodów pomiędzy uczestnikami rynku. Ceny obejmują bowiem różnego rodzaju marże, prowizje, zyski, podatki, cła, opłaty przenosząc siłę nabywczą od jednych do innych podmiotów. W praktyce jednak funkcja ta jest mocno ograniczona ze względu na aktywną i bierną działalnosć na rynku państwa w każdym systemie gospodarczym. Dystrybuując dochody, ceny równoczesnie alokują zasoby w gospodarce tak, że trafiają one do branż, gałęzi, dziedzin produkcji, charakteryzujących się wyższą zyskownoscią z dziedzin mało rentownych.
Funkcja bodzcowa cen polega na motywowania do okreslonego działania uczestników rynku. Okreslając poziom otrzymywanych dochodów, ceny determinują odpowiednie zachowania podmiotów, służące zwiększeniu własnej korzysci. Oznacza to, że gospodarstwa domowe dążące do zaspokojenia swoich potrzeb poprzez kształtowanie popytu rynkowego, w efekcie stałego monitorowania i porównywania cen podejmują decyzje o zmianach wielkosci popytu. Z kolei przedsiębiorcy wyliczając swoje przychody i koszty, a w konsekwencji wskazniki zyskownosci, rentownosci itd., kształtują na ich podstawie rozmiary rynkowej podaży.
Ogólnie rzecz ujmując, konflikt interesów dwóch stron prowadzi je do odmiennych zachowań. Rosnące ceny są na pewno bodzcem pobudzającym producentów lecz jednoczesnie parametrem zniechęcającym nabywców. Odwrotnie jest w przypadku spadku cen.